3D сахна жүктөлүүдө…
Интерактивдүү 3D лаборатория · акысыз · 6 тилде
Бул 3D лаборатория браузерге дарек жазганда эмне болорун схема түрүндө көрсөтөт: компьютердик класстагы компьютер, роутер, провайдер, DNS сервер жана веб-сервер жаркыраган зымдар менен туташкан. «bilimai.kg сайтын ачуу» баскычын басканда суроо пакеттери көк, жооп пакеттери жашыл түстө жол жүрөт, ал эми үч этап — DNS, туташуу жана жүктөө — ирети менен түшүндүрүлөт.
Провайдер сыртка оптикалык кабель, мобилдик тармак же спутник аркылуу чыгышы мүмкүн — жолду которуп, пакеттин маршруту жана кечигүүсү кантип өзгөрөрүн салыштырасыз. Лаборатория информатика сабагындагы компьютердик тармактар жана интернет темасына ылайыкталган: мугалим аны проектор аркылуу көрсөтөт, окуучу ар бир түйүндү басып өзү изилдейт.
Ооба, акысыз жана катталуунун кереги жок. Лаборатория браузерде иштейт — эч нерсе орнотпостон, баракты ачып эле баштай бересиз.
Ооба. Бир манжа менен сүйрөп схеманы буруп, эки манжаны кысып-жайып жакындатасыз, түйүндү басып тандайсыз. Класста мугалим аны проектор же интерактивдүү доска аркылуу көрсөтө алат.
Адам сайтты ат менен эстейт, ал эми компьютерлер сан менен — IP дарек менен иштешет. DNS сервер интернеттин телефон китепчеси сыяктуу: «bilimai.kg кайда турат?» деген суроого IP дарек менен жооп берет, андан кийин гана компьютер серверге туташат.
Тармак аркылуу бир бүтүн файл эмес, майда бөлүктөр жүрөт. Ар бир пакетте «кимден», «кимге» жана «канчынчы бөлүк» деген маалымат жазылгандыктан, ар бири өз алдынча жол таап келет. Лабораторияда сервер баракты дал ушинтип пакеттерге бөлүп жөнөтөт.
Тоодо, алыскы айылда же деңизде кабель да, мунара да жок болгондо сигнал спутникке чейин көтөрүлүп, кайра түшөт. Бул узун жол, ошондуктан лабораторияда кечигүү ~600 мс, ал эми оптикалык кабелде ~10 мс, мобилдик тармакта ~40 мс. Чыныгы турмушта кадимки барак 0.2–0.5 секундда ачылат.